Behangersbij

Behangersbij

Heb je ooit gehoord van de behangersbij, een unieke en fascinerende verschijning in de wereld van insecten? Deze bijzondere bijensoort staat bekend om zijn vermogen om bladeren te ‘behangen’. Ja, je leest het goed. Net als een behanger in je huis, gebruikt de behangersbij bladeren om zijn nesten te bouwen en te beschermen.

Wat maakt de behangersbij zo speciaal? Naast hun opmerkelijke nestbouwtechniek, spelen ze een cruciale rol in de bestuiving van planten. Dit maakt ze niet alleen interessant vanuit een biologisch perspectief, maar ook vanuit het oogpunt van tuinliefhebbers en natuurbeschermers.

Belangrijkste punten

  • De behangersbij, onderdeel van de familie Megachile, onderscheidt zich door zijn unieke nestbouwgedrag van het bekleden van nestcellen met stukjes blad of bloemblaadjes.
  • Behangersbijen spelen een essentiële rol in het bestuivingsproces, wat bijdraagt aan biodiversiteit.

Wat is de behangersbij?

De behangersbij, behorend tot de familie Megachile, is een fascinerende verschijning in de wereld van bijen. Vrouwtjes van deze soort zijn uitgerust met een uniek instrument: de ‘buikschuier’. Dit kenmerk bestaat uit lange, dichte beharing onderop het achterlijf waarin ze stuifmeel verzamelen en vervoeren.

In tegenstelling tot andere bijensoorten, zoals de groef- en zandbijen, hebben behangersbijen geen verzamelharen aan hun poten voor het transport van stuifmeel.

Eén van de meest opmerkelijke eigenschappen van behangersbijen is hun nestbouwgedrag. Ze staan bekend om hun vermogen om nestcellen te bekleden met stukjes blad of bloemblaadjes die ze zorgvuldig uitsnijden met hun kaken. Deze activiteit geeft niet alleen blijk van hun ongelooflijke vakmanschap maar maakt ze ook direct herkenbaar; een bij die met een stukje blad tussen haar kaken en poten vliegt, kan bijna gegarandeerd als een behangersbij worden geïdentificeerd.

In Nederland zijn er 13 verschillende soorten behangersbijen te vinden. Hoewel ze soms verward kunnen worden met metselbijen, onderscheiden deze zich door subtiele kenmerken zoals het ontbreken van een hechtlapje tussen de klauwtjes aan het einde van hun tarsen (voetsegment).

Met wat ervaring kun je echter gemakkelijk leren om deze twee soortgelijke bijensoorten uit elkaar te houden.

Behalve dat ze interessant zijn door hun unieke bouwtechnieken en gedragingen, spelen behangersbijen ook een belangrijke rol in de bestuiving. Door plantmateriaal te gebruiken voor hun nestconstructies dragen ze bij aan het ecosysteem en helpen ze diverse plantsoorten te bestuiven. Hun aanwezigheid is dus zowel boeiend als essentieel voor biodiversiteit in tuinen en natuurgebieden.

Soorten behangersbijen

Er zijn 13 verschillende soorten behangersbijen. De belangrijkste zijn:

Grote Bladsnijder (Megachile Willughbiella)

De Grote Bladsnijder valt op door zijn mannetjes met bokshandschoenachtige voorpoten. Verspreid over Nederland vind je deze soort voornamelijk in stedelijke gebieden, waar ze nestelen in dood hout of zelfs de grond. Hun nestbouw vereist bladstukjes van diverse planten. Koekoeksbijen parasiteren vaak op hun nest.

Tuinbladsnijder (Megachile Centuncularis)

Deze bij is een cultuurvolger die je vaak in dorpen en steden tegenkomt, waar hij nestelt in muurspleten en bamboestokken. De Tuinbladsnijder gebruikt rozenblaadjes om haar nest te bekleden en vliegt van mei tot oktober, voedend op een diversiteit aan bloemen. Kegelbijen zoals Coelioxys inermis profiteren als broedparasieten.

Distelbehangersbij (Megachile Ligniseca)

Ondanks de zeldzaamheid spot je de Distelbehangersbij soms in bloemrijke tuinen dankzij haar voorliefde voor knoopkruid en distels. Ze onderscheidt zich door minder focus op vlinderbloemen maar heeft een zwak voor bepaalde saliesoorten, waar ze ondersteboven hangend stuifmeel verzamelt.

Gewone Behangersbij (Megachile Versicolor)

Met een grootte vergelijkbaar met de Tuinbladsnijder, maakt ook de Gewone Behangersbij graag gebruik van merghoudende stengels voor haar nestplaatsing. Deze polylectische soort komt algemeen voor door heel Nederland en wordt gekarakteriseerd door haar tweekleurige buikschuier.

De Lapse Behangersbij (Megachile Lapponica)

De Lapse behangersbij herken je aan haar slanke bouw en witte haarbandjes aan het achterlijf. Zelden kauwt ze ronde blaadjes volledig fijn om celbegrenzing af te werken, wat uniek is binnen behangersbij-soorten. Haar drachtplanten nabij hebben verhoogt de kans op vestiging enorm.

Kenmerken van de behangersbij

Uiterlijk

De behangersbij kent opvallende verschillen tussen geslachten en soorten. Bij de Tuinbladsnijder valt het vrouwtje op door haar unieke rode buikschuier met bijzondere haren op tergiet 6, terwijl het mannetje herkenbaar is aan zijn donkere voortars en een lichte inkeping aan tergiet 6. Vrouwtjes hebben een lengte van 9-12 mm en mannetjes variëren van 8-11 mm. De Grote Bladsnijder onderscheidt zich weer door oranjegele beharing bij het vrouwtje op sterniet 2-4, waarbij sternieten 5-6 zwart zijn. Mannetjes hebben afgeplatte voorpoot tarsleden die wit gekleurd zijn, met donker behaarde laatste drie tergieten.

Algemeen zijn deze bijen te herkennen aan:

  • Geen hechtlapjes tussen de klauwtjes
  • Vrouwtjes verzamelen pollen op hun buik waarbij de buikschuier vaak rood tot oranje kleurt
  • Tijdens het bezoeken van bloemen kunnen hun vleugels gespreid blijven en hun achterlijf omhoog gebogen
  • Het knippen van bladstukjes voor het bekleden van nestgangen

Gedrag

Behangersbijen vertonen fascinerend gedrag rondom hun nestbouw en voeding. Ze kennen meestal één generatie per jaar, waarbij mannetjes eerder verschijnen dan vrouwtjes. Hun nest wordt vaak gemaakt in dood hout of soms in de grond, bestaande uit broedcellen gevuld met stuifmeel en nectar uit diverse plantensoorten zoals berk, eik en roos.

Enkele kernpunten over hun gedrag zijn:

  • Polylectisch; ze bezoeken diverse plantensoorten waaronder composieten en vlinderbloemen
  • Belangrijke bestuivers binnen hun leefgebied
  • Nestbouw vindt overdag plaats gevolgd door foeragering in middag en avonduren
  • Solitair leven maar soms worden kleine groepjes gevormd
  • Overwintering als prepop binnen het nest

Met deze eigenschappen spelen behangersbijen een cruciale rol in lokale ecosystemen door niet alleen als bestuiver te fungeren maar ook door hun unieke wijze van nestbouw die bijdraagt aan biodiversiteit.

Nestbouw

Behangersbijen zijn ware kunstenaars als het op hun nestbouw aankomt. Ze kiezen zorgvuldig bladeren uit om de wanden van hun nestgang te bekleden. Dit proces begint met een onderlaag van rommelige stukjes voor de achterwand, gevolgd door netjes overlappende lagen langwerpige stukjes voor de zijkanten en ronde stukken voor het afsluiten van elke broedcel.

Wat deze methode zo uniek maakt, is dat elke broedcel wordt afgesloten met ronde blaadjes die precies passen. Deze blaadjes dienen niet alleen als afscheiding maar vormen ook de achterkant van de volgende cel. Het resultaat? Een stevig en beschermend huisje voor hun nageslacht.

Een interessant feit is dat behangersbijen een brij van nectar en stuifmeel in de bladkoker brengen als voedselvoorraad. Dit toont hun vermogen aan om vooruit te denken en te plannen voor hun jongen.

De dikke laag blaadjes speelt een cruciale rol in het beschermen tegen parasieten. Bovendien behoudt het gebruikte bladmateriaal vaak goed zijn kleur, wat bijdraagt aan camouflage.

Behangersbijen zijn niet beperkt tot één type nestplek. Ze kunnen gangen knagen in hout of plantmateriaal, graven in de grond of bestaande holtes gebruiken. De diameter van smalle gangen wordt net iets groter gekozen dan hun eigen lichaamsgrootte, waardoor ze perfect passende schuilplaatsen creëren.

Door deze geavanceerde technieken laten behangersbijen zien hoe aangepast ze zijn aan hun leefomgeving en hoe ingenieus ze werken om overleving en voortplanting te verzekeren.

Waar leeft de behangersbij?

Behangersbijen vind je in een verscheidenheid aan habitats, van stedelijke tuinen tot uitgestrekte velden en bosranden. Hun voorkeur gaat uit naar plekken waar zowel nestgelegenheid als een rijke variëteit aan bloemen te vinden is. Dit maakt jouw eigen achtertuin of lokale park een potentieel thuis voor deze bijzondere insecten.

Nestlocaties

De keuze voor een nestlocatie varieert per soort binnen de behangersbij-familie. Sommige geven de voorkeur aan holle stengels of verlaten gangetjes in hout, gemaakt door andere insecten. Anderen zijn meer avontuurlijk en vestigen zich in zelfgegraven tunnels in zandige grond of kleiachtige oevers. Wat ze gemeenschappelijk hebben, is de noodzaak van een veilige ruimte om hun kunstig gemaakte bladcellen te beschermen.

Verspreiding

Hoewel de exacte verspreiding afhangt van de specifieke soort, komen behangersbijen over het algemeen wijdverspreid voor in Europa en Noord-Amerika. In Nederland en België zijn verschillende soorten waargenomen die elk hun unieke niche innemen binnen diverse landschappen.

  • Tuinbladsnijder: Vaak gevonden in stadsparken en tuinen.
  • Grote Bladsnijder: Prefereert open velden en weidegebieden.
  • Lapse Behangersbij: Meer geneigd tot koudere regio’s met dichte vegetatie.

Elk van deze locaties biedt essentiële bronnen zoals nectarrijke bloemen en geschikte materialen voor het bouwen van nesten. Jouw actieve bijdrage aan biodiversiteit, door het planten van diverse flora of het creëren van kleine schuilplaatsjes, kan helpende hand bieden aan deze nuttige bestuivers.

Het begrijpen van waar behangersbijen leven helpt niet alleen bij het spotten ervan maar moedigt ook praktijken aan die bijdragen aan hun bescherming en voortbestaan. Door bewust te zijn van hun habitatvoorkeuren kun je gericht actie ondernemen om jouw omgeving aantrekkelijker te maken voor hen.

Hoe kan je de behangersbij helpen?

Behangersbijen zijn cruciale bestuivers in onze ecosystemen, maar hun leefgebied staat onder druk. Gelukkig kun je eenvoudig bijdragen aan hun bescherming en voortbestaan. Hier volgen enkele effectieve manieren waarop je deze bijzondere insecten kunt helpen.

Creëer een Bijvriendelijke Tuin

Het aanleggen van een bijvriendelijke tuin is een van de makkelijkste stappen die je kunt nemen. Dit doe je door:

  • Inheemse bloemen te planten die rijk zijn aan nectar en stuifmeel.
  • Een diversiteit aan plantensoorten aan te houden zodat er gedurende het hele seizoen voedsel beschikbaar is.
  • Het gebruik van pesticiden te vermijden; deze kunnen schadelijk zijn voor behangersbijen.

Bied Nestgelegenheid

Behangersbijen hebben specifieke nestvoorwaarden nodig:

  • Laat dode takken of houtblokken in je tuin liggen; deze kunnen dienen als natuurlijke nestgelegenheid.
  • Overweeg het plaatsen van bijenhotels met verschillende groottes van openingen om diverse soorten behangersbijen te accommoderen.

Waterbronnen

Zorg voor toegang tot water door:

  • Het plaatsen van ondiepe waterschalen met stenen of drijfhout zodat bijen veilig kunnen drinken zonder te verdrinken.

Door het creëren van een veilige haven voor behangersbij en andere bestuivers draag je niet alleen bij aan de biodiversiteit maar ook direct aan de gezondheid van jouw eigen tuin. Bovendien biedt het observeren van deze ijverige insectjes een unieke kans om meer over hun leven en gedragingen te leren, waardoor jouw begrip en waardering voor de natuur om ons heenkunnen groeien.

De rol van de behangersbij in de natuur

Behangersbijen spelen een cruciale rol in onze ecosystemen. Ze zijn niet alleen belangrijk voor de bestuiving van planten, maar dragen ook bij aan de biodiversiteit en het behoud van gezonde habitats. Als je geniet van kleurrijke tuinen en rijke oogsten, heb je dat mede te danken aan deze ijverige insecten.

Bestuiving is hun Superkracht. Deze bijen zorgen ervoor dat bloemen bevrucht worden waardoor planten kunnen groeien en zich voortplanten. Zonder behangersbijen zouden veel plantensoorten, inclusief die in je eigen tuin, moeite hebben met overleven.

Behangersbijen hebben een voorliefde voor specifieke bloemen, wat betekent dat ze gespecialiseerd zijn in het bestuiven van bepaalde soorten. Dit maakt hen onmisbaar voor de voortplanting van deze plantensoorten. In tegenstelling tot honingbijen leven behangersbijen solitair, wat resulteert in een hogere efficiëntie per individu als het gaat om bestuiving.

Ecosysteemdiensten gaan verder dan alleen bestuiving. Behagersbij Dragen Bij Aan Bodemgezondheid door hun nestgedrag. Het graven van nesttunnels in de grond helpt bij beluchting en waterinfiltratie, twee kritieke factoren voor een vruchtbare bodem.

VoordeelImpact
BestuivingVerhoogt biodiversiteit & oogsten
BodemgezondheidVerbeterd door nestactiviteiten

Het ondersteunen van behangersbijpopulaties betekent direct investeren in jouw lokale ecosysteem. Door geschikte leefomgevingen te creëren en pesticiden te vermijden draag je actief bij aan hun welzijn en dus aan een gezondere planeet.

Bewustwording over hun rol is essentieel; wees dus proactief in het beschermen en promoten van deze waardevolle pollinators binnen jouw gemeenschap.

Veelgestelde Vragen

Wat doen behangersbijen precies in de natuur?

Behangersbijen spelen een cruciale rol in de natuur door te zorgen voor de bestuiving van planten, wat essentieel is voor de voortplanting van vele soorten. Hun specialisatie in het bestuiven van bepaalde bloemen draagt bij aan de biodiversiteit en helpt bij het behoud van gezonde ecosystemen.

Waarom is de bijdrage van behangersbijen aan ecosystems belangrijk?

Behangersbijen dragen significant bij aan de gezondheid van ecosystemen door niet alleen planten te bestuiven maar ook de bodemgezondheid te bevorderen via hun nestgedrag. Dit gedrag resulteert in betere beluchting en waterinfiltratie van de grond, wat essentieel is voor een rijk en divers ecosysteem.

Hoe kunnen we behangersbijpopulaties ondersteunen?

Het ondersteunen van behangersbijpopulaties kan door het creëren van geschikte leefomgevingen en het vermijden van het gebruik van pesticiden. Het planten van inheemse bloemen en het laten van natuurlijke gebieden in tuinen zorgt voor de noodzakelijke habitats voor deze bijen.

Wat is het belang van bewustwording en bescherming van behangersbijen?

Het vergroten van het bewustzijn over de waardevolle rol die behangersbijen spelen en de actieve bescherming van deze bestuivers is van cruciaal belang voor de gezondheid van onze planeet. Door hun bijdrage aan ecosystemen te erkennen en te bevorderen, kunnen we helpen de biodiversiteit te behouden en de ecologische balans te ondersteunen.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Scroll naar boven